Ngrirja e vezeve dhe spermesNgrirja e embrioneve dhe gamete, proçesi i trajtimeve riprodhuese te asistuara perdoret ne faza te caktuara prej shume vitesh. Ky eshte proçesi i ngrirjes se embrioneve, spermes dhe ajo qe eshte akoma me veshtire vezeve, si nje proçes i domosdoshem nga koha ne kohe. Proçesi i cili aplikohet tek embrionet e teperta ose ne raste te nevojes mjekesore, (per qellime te tilla si pergatitja e Endometriumit, ose per te parandaluar nderlikime si OHSS ja ). Ndersa sperma dhe embrioni ngrihej me sukses, deri ne kohet e fundit proçesi i ngrirjes se vezeve kryhej me shkalle shume te ulet suksesi. Veza per ngrirje, citoplazma (e cila rrethon berthamen, struktura ne forme xhele qe ploteson te gjitha boshlleqet mes berthames dhe membranes qelizore dhe gjendja brenda materialit gjenetik te sitoplazmes ben te veshtire realizimin e zmadhimit te qelizes. Meqenese qeliza me e madhe tek trupi i njeriut eshte veza proçesi ne fazat e herta te formimit te femijes eshte si proçesi i inkubatorit. Me teknikat e zhvilluara koheve te fundit dhe me solucjonet e ngrirjes, eshte bere nje perparim i madh ne lidhje me proçesin e ngrirjes se vezeve. Ne ditet e sotme ekipi yne siguron shkalle te larte suksesi shtatzanie me veze te ngrira dhe me qindra proçese te sukseshme qe nga viti 2008. Se pari ne Evrope ne kliniken tone aplikohet intensitivisht dhe me sukses te larte proçesin e ngrirjes.

Specifikat teknike te proçesit te ngrirjes se vezeve.

Per te ngrire qelizat e vezeve, si prioritet situata e quajtur M2 e vezeve duhet te jete e gatshme per fekondimin. Brenda M2 shit, qe permban 23 kromozone te qujtura spindle ne forme diamanti gjendet nje berthame. 23 kromozonet e mbetura gjenden jashte qelizes qe quhet “polar body” (trup polar). Çeshtja me e rendesishme tek proçesi i ngrirjes se vezeve eshte lengu qe gjendet brenda qelizes. Gjate ngrirjes ky leng duke e zhnderruar si kristal akulli, brenda organeve qelizore dhe gjate ngrirjes berthama qe do te shperndahet brenda qelizes, shkakton fragmentimin dhe shkaterrimin e permbajtjes baze. Per kete arsye perpara se te behet proçesi i ngrirjes, duhet nxjerre sa me shume qe eshte e mundur uji brenda qelizes. Gjithashtu edhe ne proçesin e ngrirjes se vezeve me ndihmen e lengjeve te pergatitura me perqendrim te veçante pa u demtuar qeliza, uji nxirret jashte dhe ne vend te tij sigurohet nje hyrje per nje leng te posaçem. Struktura e ketij lengu qe hyn brenda eshte i ngjashem me lengun antrifiz qe perdoren ne automobila, dhe normalisht kan je strukture toksike te qelizave. Ne kete menyre evitohen demtimet e shkaktuara nga kristalizimi i ujit gjate proçesit te ngrirjes dhe me emrin shkencor vitrifikimi do te realizohet. Ne ditet e sotme jane 2 teknika te perdorura ne proçesin e ngrirjes se vezeve.
Keto jane;
Ngrirja ne ngadalte (slow Freezing);
Veza, pasi lehet ne pritje me lengjet specifike ftohese me ndihmen e nje pajisje duke e ftohur me ngadale ngrihet. Ne kete proçes behet ngrirja e vezeve me ngadala nen temperaturen deri ne -30-35 grade celcius, dhe me pas zhytet ne nitrogjen te lengshem -196 grade celcius. Edhe pse ngrirja e ngadalte e spermes dhe e embrionit eshte e sukseshme, proçesi i ngrirjes se vezeve eshte braktisur sepse normat e suksesit kane qene te uleta. Ne ditet e sotme ngrirja e vezeve behet me tekniken e vitrikacionit.

Ngrirja e shpejte( Vitrifikacjon).
Prej shume vitesh kjo metode qe perdoret per proçesin e vleresimit dhe ngrirjen e embrioneve dhe spermes, eshte perparuar me shume dhe kjo metode ka filluar te perdoret edhe ne proçesin e ngrirjes se vezeve. Qelizat ne temperature dhome (~24C) dhe ftohja me shpejtesi ne -186 c. Ndersa ngrirja e embrioneve dhe te spermes behej me sukses, deri disa kohe me pare kjo metode sperdorej per ngrirjen e vezeve. Veza e pafekonduar, citoplazma dhe gjendja brenda materialit gjenetik te sitoplazmes bente te veshtire realizimin e zmadhimit te qelizes. Me teknikat e zhvilluara koheve te fundit dhe me solucjonet e ngrirjes, eshte bere nje perparim i madh ne lidhje me proçesin e ngrirjes se vezeve. Ne ditet e sotme edhe me veze te ngrira shkalla e suksesit eshte shume e larte. Edhe pse teknika eshte e njejte ndermjet klinikave aplikohen protokolle te ndryshme. Ne kliniken tone ne perdorim solusjone te pergatitura prej nesh dhe prej vitesh perdorim protokollin e pergatitur pas kerkimeve dhe zhvillimeve shkencore te bera. Me perdorim e lendeve kimikate te gatshme te shitura ne treg dhe pershkrimet e shkruajtura siper ne to, per fat te keq eshte e pamundur qe te arshivojme rezultate te mira. Per klinikat eshte e pamundur qe ti shmanget mundimeve dhe pershtatjes me kohen.

Tek kush profil pacientesh aplikohet proçesi i ngrirjes se vezes?ngrirja-e-vezeve

  1. Zbatohet tek grate qe per arsye te karrieres kane shtyre per me vone endrren per tu bere nene.
  2. Zbatohet tek grate qe duhet te trajtohen me medikamente te renda si (kimoterapia, radioterapia). Mbas terapise kur ka rrezik humbje te funksioneve te vezeve, behet e ngrirja e vezeve ose indeve te vezeve ne menyre qe te sigurohet shtatzania.
  3. Edhe pse realizohet mbledhja e vezeve me trajtimin e IVF it, por qe nuk sigurohet sperma e mashkullit, vezet rruhen me qellim te perdorimit te mevonshem. (nganjehere punet mund te mos shkojne siç jane planifikur pershembull, mashkulli se jep dot spermen ne kohen e duhur, semuret ose humb avionin).
  4. Ne qofte se svjen marresi i vezeve te donatores, ose ne qofte se ka shume veze, ruhen të ngrira për përdorim të mundshëm në të ardhmen.

Zhvillimi i pak vezeve tek grate, vezet mblidhen ne disa seanca duke i ngrire dhe depozituar, dhe me vone pasi behet shkrirja e te gjitha vezeve duke krijuar shume embrione gje qe ndikon ne rritjen e shanseve per shtatzani.

Si sigurohen vezet.
Parapergatitja e grave duke perdorur metoda te ndryshme eshte faza e pare e pergatitjes. Per zhvillimin e vezeve aplikohet trajtimi me ilaçin e quajtur induksioni i ovulacionit. Natyrisht asistohet zhvillimi dhe marrja e vezeve. Koha e mbledhjes se vezeve nga dita e fillimit te trajtimit me ilaçe eshte nga 10 deri ne 15 dite. Meqenese İlaçet mund te perdoren edhe ne shtepi eshte e mjaftueshme prezenca juaj ne klinike vetem diten kur behet proçesi i grumbullimit te vezeve. Edhe nje proçeset e tjera te IVF it perdoret i njejti trajtim ilaçesh ose behet ndjekja e ovulacjonit natyror dhe kur vezet zhvillohen grumbullohen nen efektin e anestezise se pergjithshme. Ne nje proçes te veshtire anestezia eshte nevojshmeri.

Ne disa klinika ne vend te anestezise perdoren ilaçe trullosese te tilla si Dormicum, por sipas nesh menyra me e mire eshte vendosja ne gjume e pacienteve nga mjeket specialist anesteziolog. Kjo eshte menyra me e sigurte dhe e rehatshme. Nen anestezi, prej rrugeve vaginale, lengjet e marra prej folikulave ovariane kontrrollohen me mikroskop. Vezet gjenden dhe lehen te pushojne brenda inkubatorit. Pasi veçohen vezet e pjekura kalohet ne proçesin e ngrirjes. Ne fund te proçesit vezet zhyten ne nitrogjen te lengshem per ftohje. Me kete metode te quajtur Vitrifikacjon, suksesi eshte i larte. Ne besojme qe edhe pse veze te ngrira ato mund te qendrojne te shendetshme dhe pa u prishur per nje kohe te gjate. Sipas pervojes tone profesionale rezistenca e tyre zgjat te pakten 5 vjet.